علت بیماری دیابت نوع ۱: بیماری خودایمنی است؛ یعنی سیستم ایمنی به اشتباه سلول‌های بتای پانکراس را تخریب می‌کند. این سلول‌ها مسئول تولید انسولین هستند، بنابراین بدن انسولین بسیار کمی تولید می‌کند یا تولید آن متوقف می‌شود.
نقش انسولین : کمک می‌کند گلوکز از خون وارد سلول‌ها شود و برای تولید انرژی استفاده شود. وقتی انسولین وجود نداشته باشد، قند در خون بالا می‌رود و سلول‌ها نمی‌توانند به‌خوبی از گلوکز استفاده کنند.
چه کسانی مبتلا می‌شوند: اغلب در کودکان و نوجوانان تشخیص داده می‌شود، اما ممکن است در هر سنی ایجاد شود؛ بنابراین دیابت نوع ۱ فقط بیماری کودکان نیست.
علائم مهم: علائم معمولاً نسبتاً سریع ظاهر می‌شوند: • تشنگی شدید • ادرار زیاد • گرسنگی زیاد • کاهش وزن بدون علت • خستگی و ضعف • تاری دید • خشکی دهان • گاهی تهوع و استفراغ
تشخیص: تشخیص با آزمایش‌های قند خون و HbA1c انجام می‌شود. برای کمک به تشخیص نوع ۱ ممکن است آزمایش آنتی‌بادی‌های خودایمنی و C-peptide نیز درخواست شود.
درمان اصلی: مهم‌ترین نکته این است که فرد مبتلا به دیابت نوع ۱ به انسولین نیاز دارد. انسولین می‌تواند با تزریق یا در برخی افراد با پمپ انسولین دریافت شود.
تغذیه: فرد مبتلا نباید تصور کند که باید تمام کربوهیدرات‌ها را حذف کند. نکته مهم، هماهنگ کردن مقدار کربوهیدرات غذا با دوز انسولین و فعالیت بدنی است. غذاهای مناسب‌تر شامل سبزیجات، غلات کامل در مقدار مناسب، حبوبات، پروتئین‌های سالم و میوه کامل هستند. مصرف نوشیدنی‌های شیرین و قندهای افزوده بهتر است محدود شود.
اندازه‌گیری قند خون: کنترل منظم قند خون بسیار مهم است. برخی افراد از CGM (پایش مداوم گلوکز) استفاده می‌کنند که می‌تواند تغییرات قند را در طول شبانه‌روز نشان دهد.
افت قندخون: انسولین می‌تواند باعث هیپوگلیسمی شود. علائم: لرزش • تعریق • گرسنگی • تپش قلب • سرگیجه • گیجی. افت شدید قند می‌تواند باعث تشنج یا بیهوشی شود و یک وضعیت اورژانسی است.
کتواسیدوز دیابتی (DKA): یکی از مهم‌ترین عوارض حاد دیابت نوع ۱ است. وقتی انسولین کافی وجود نداشته باشد، بدن چربی‌ها را تجزیه کرده و کتون‌ها افزایش می‌یابند. علائم هشدار: تهوع و استفراغ، درد شکم، تنفس عمیق و سریع، کم‌آبی، بوی میوه‌ای دهان و کاهش سطح هوشیاری. DKA یک اورژانس پزشکی است.
ورزش: ورزش برای افراد مبتلا مفید است، اما فعالیت بدنی می‌تواند قند خون را تغییر دهد؛ بنابراین باید قند خون، غذا و انسولین متناسب با فعالیت مدیریت شوند.
عوارض طولانی‌مدت: اگر قند خون در طولانی‌مدت به‌خوبی کنترل نشود، خطر آسیب به: چشم، کلیه، اعصاب، قلب و عروق و پاها افزایش می‌یابد.
آیا دیابت نوع ۱ درمان قطعی دارد؟ در حال حاضر درمان معمولی که تولید طبیعی انسولین را به‌طور دائمی برگرداند وجود ندارد؛ بنابراین بیشتر افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ به درمان جایگزینی انسولین در طول زندگی نیاز دارند. خلاصه طلایی: خودایمنی ← تخریب سلول بتا ← کمبود شدید انسولین ← افزایش قند خون ← نیاز به انسولین ← پایش قند ← توجه به تغذیه، فعالیت و پیشگیری از افت قند و DKA.
برای اطلاعات بیشتر لطفا فایل PDF دانلود شود.