🔹 در استخوان چه اتفاقی میافتد؟ استخوان بافتی زنده است و دائماً در حال تخریب و بازسازی است. در پوکی استخوان، سرعت تخریب استخوان از سرعت تشکیل استخوان بیشتر میشود. در نتیجه: • تراکم مواد معدنی استخوان کاهش مییابد. • ساختار داخلی استخوان ضعیف و متخلخل میشود. • مقاومت استخوان در برابر فشار و ضربه کاهش پیدا میکند.
🔹 شایعترین محل شکستگی پوکی استخوان:
بیشتر باعث شکستگی درمهرههای ستون فقرات • گردن و ناحیه بالایی استخوان ران (لگن) • مچ دست • گاهی بازو و سایر استخوانها میشود.
🔹 علائم پوکی استخوان: نکته مهم این است که پوکی استخوان معمولاً در مراحل اولیه هیچ علامت مشخصی ندارد و به همین دلیل به آن «بیماری خاموش» نیز گفته میشود. علائم در مراحل پیشرفته ممکن است شامل: شکستگی با ضربه کم • درد پشت، به خصوص در اثر شکستگی مهرهها • کاهش قد • خمیدگی ستون فقرات (کیفوز) • ایجاد فاصله یا تغییر فرم ستون فقرات باشد.
🔹 چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
عوامل مهم عبارتاند از: افزایش سن، بهویژه بعد از یائسگی • سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا شکستگی لگن • وزن پایین یا کاهش وزن شدید • کمبود دریافت کلسیم و ویتامین D • کمتحرکی • سیگار • مصرف زیاد الکل • برخی بیماریها و اختلالات هورمونی • مصرف طولانیمدت کورتیکواستروئیدها مانند پردنیزولون • برخی داروهای دیگر که بر متابولیسم استخوان اثر میگذارند.
🔹 تشخیص چگونه انجام میشود؟ مهمترین روش تشخیص، سنجش تراکم استخوان (DXA یا DEXA) است. در افراد بالغ، نتیجه معمولاً با T-score گزارش میشود: • T-score ≥ −1: تراکم استخوان طبیعی • بین −1 و −2.5: استئوپنی (کاهش تراکم استخوان) • ≤ −2.5: پوکی استخوان البته تفسیر T-score در زنان پیش از یائسگی، مردان جوان و کودکان متفاوت است و باید بر اساس شرایط فرد انجام شود. 🔹 پیشگیری و سبک زندگی برای حفظ سلامت استخوانها معمولاً توصیه میشود: • دریافت کافی کلسیم و ویتامین D • ورزشهای تحمل وزن مثل پیادهروی • تمرینات مقاومتی با وزنه یا کش • تمرینات تعادلی برای کاهش خطر زمینخوردن • دریافت پروتئین کافی • ترک سیگار • محدود کردن الکل • پیشگیری از زمینخوردن، بهخصوص در سالمندان.
🔹 درمان:
درمان به شدت بیماری و خطر شکستگی بستگی دارد. علاوه بر اصلاح سبک زندگی، در افراد واجد شرایط ممکن است داروهایی مانند: بیسفسفوناتها، دنوزوماب، تریپاراتاید، آبالوپاراتاید یا روموسوزوماب استفاده شوند. انتخاب دارو باید توسط پزشک و بر اساس خطر شکستگی و شرایط فرد انجام شود.
نکته مهم: استئوپنی با پوکی استخوان یکی نیست؛ استئوپنی مرحلهای از کاهش تراکم استخوان است، اما الزاماً به معنی ابتلا به پوکی استخوان نیست .
برای تهیه فایل کامل از گزینه دانلود استفاده بفرمایید. 😊